Edirne’de “Kırkpınar Yerleşim Alanı Forumu: Er Meydanı'nın Geleceği” konusuyla düzenlenen EKK genel kurulunda konuşan EÇGD Başkanı Ayten Eren, Sarayiçi Er Meydanı’nın taşınması halinde yapılması gerekenlere dikkat çekerek; “Valiliğin taşınması ile ilgili bir kararı var ama bizim düşünce farkımız, bunun halk, sivil toplum örgütleri ve bütün muhataplarıyla tartışılmasından sonra karar verilmesi gerektiğidir. Bu nedenle bu süreci çok onaylamıyoruz” dedi.
Edirne’de “Kırkpınar Yerleşim Alanı Forumu: Er Meydanı'nın Geleceği” konusuyla düzenlenen Edirne Kent Konseyi (EKK) 37’nci genel kurulunda son sunumu Edirne Çevre Gönüllüleri Derneği (EÇGD) Başkanı Ayten Eren yaptı.
Atatürk Kültür Merkezi küçük salonunda düzenlenen genel kurulda konuşan Eren, Edirne’de herkesin Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin değerini bildiğini ve tartışmanın Sarayiçi Er Meydanı’nın taşınması ile ilgili değil; Edirne Sarayı ve ona ait Has Bahçesi’nden oluşan bütünlüklü alanın parçalanması olduğunu söyledi.
“KÜLTÜR ALANI VE DOĞAL MİRASIN GELECEĞİNİ KONUŞUYORUZ”
Eren, Sarayiçi’nde daha önce betondan oluşan yapı bulunmadığını, ihtiyaç olmasının ardından tribünlerin yapıldığını belirterek; “Biz burada bir stadyumu tartışmıyoruz. Biz bir kültür alanının ve doğal mirasın geleceğini konuşuyoruz. Kırkpınar bizim ortak değerimiz ama sorun Osmanlı’nın ikinci büyük sarayının bahçesine inşa edilmiş olmasıdır. Alan seçimi sırasında bu bölgenin ekolojik bütünlüğü anlaşılamamış. Çünkü yöneticilerde bu konuda çalışılmış yaygın bir bilgi yok. Bu nedenle o dönemde alanın daha çok uygun görüldüğünü düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE’NİN BİRÇOK BÖLGESİNE GÖRE ZENGİN BİR ALAN”
Sarayiçi’nin bütünlüğünün bozulduğunu vurgulayan Eren; “Çok kıymetli bir sarayımız var ve Tunca taşkınlarından oluşan çok büyük bir ekosistem var. Kuş türü var, 147 tane takson ve alt grupları var. 72 çeşit kuş grubu var. Karşılaştırdığımız zaman Türkiye’nin birçok bölgesine göre oldukça zengin bir alan. Değerlerimizi yaşatmanın yolu, onları doğru mekanda ve doğru planlamayla yapmak. Artık elimizde bilgi var, bu bilgiyle bu çalışmayı yapmamız gerekiyor” dedi.
“BÖLGENİN DEĞERİNİN ORTAYA ÇIKARILMASINI İSTEDİK”
EÇGD’nin 2014 yılından başlayarak Tavuk Ormanı’nı (Has Bahçe) çalıştığını söyleyen Eren; “2014’ten sonra bu bölgede Trakya Üniversitesi hocalarımız ile birlikte kaçak ağaç kesimleri, Edirne Sümbülü’nün değerinin anlaşılamaması, saray ve bütünlüğünün bozulması konularında toplantılar yaptık. Bu bölgenin değerinin ortaya çıkarılmasını istedik. Bu bölgede Kırkpınar Stadyumu’nun da bu bütünlüğü bozduğunun üzerine bir çalışmaları var. 2017’de bir panel düzenledik ve sonuçlarını valilik ve belediye ile paylaştık” sözlerine yer verdi.
“SARAYİÇİ’NİN RUHUNA, TARİHİ DOKUSUNA VE DOĞASINA UYGUN DEĞİL”
Eren, Has Bahçe’ye kurulan Kırkpınar Stadyumu’nun Sarayiçi’nin ruhuna, tarihi dokusuna ve doğasına uygun olmadığını belirterek; “Kırkpınar güreşleri hızlı biçimde bu bölgeden çıkarılmalıdır. Osmanlı sarayının has bahçesi, mevcut yasalarımıza göre bilimsel açıdan korunmalıdır. Geleceğe aktarılması için tüm imkanlar devreye sokulmalıdır. Has Bahçe’nin birinci derecede arkeolojik sit alanı ilan edilmesini talep ediyoruz. Tüm kurumları ve yöneticileri duyarlı olmaya ve gereğini yapmaya davet ediyoruz. Böyle bir üst yazı hazırlayıp 2 bin tane imza topladık. Bunu teslim ettik ama dönemin valisi yapacağı bir şey olmadığını söyledi” dedi.
“TARTIŞMALAR SADECE SPOR ALANIYLA SINIRLI DEĞİL”
Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin düzenlendiği alanın taşınması tartışmalarının sadece spor alanı ile sınırlı olmadığını söyleyen Eren; “Biz burada bir kültürel mirasın korunmasını, arkeolojik alanın bütünlüğünün sağlanmasını, kent planlaması açısından çok büyük bir tartışmadan söz ediyoruz. Kırkpınar alanı taşınır ya da taşınmaz ama önemli olan bu bölgenin o bütünlüğünün farkına varmak ve devletin kurumlarının planlamayı bilim insanlarıyla birlikte yapmasını sağlamaktır” ifadelerine yer verdi.
YER DEĞİŞİKLİĞİNİN NASIL OLMASI GEREKTİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ
Eren, Kırkpınar geleneğinin korunması ve yaşatılması gerektiğini belirterek; “Sarayiçi gibi arkeolojik ve ekolojik hassasiyeti yüksek alanlar, yapılaşma ve yoğun kullanım baskısından korunmalı. Olası bir yer değişikliği ya da alan düzenlenmesi, bilim insanları, güreş camiası, sivil toplum örgütleri, meslek odaları ve Edirne halkının katılımıyla şeffaf bir biçimde yürütülmelidir. Kırkpınar geleneği mekânsal değil, kültürel süreklilik üzerinden tanımlanması gerekiyor. Valiliğin taşınması ile ilgili bir kararı var ama bizim düşünce farkımız, bunun halk, sivil toplum örgütleri ve bütün muhataplarıyla tartışılmasından sonra karar verilmesi gerektiğidir. Bu nedenle bu süreci çok onaylamıyoruz. Trakya Üniversitesi ve bilim insanlarına kapatılan saray çalışmaları kabul edilemez. Hep birlikte karar verilmeli” diye konuştu.
UĞUR AKAGÜNDÜZ