Yolageldili Konağına Yolageldili Müzesi Önerisi
Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Edirne’nin Havsa ilçesine bağlı Yolageldi köyünün kurucusu Kasım Yolageldili’nin ailesine ait konak, geleceğe miras olarak işlevselleştirilmeyi bekliyor.
Babademirtaş Mahallesi Yusuf Hoca Mektep Sokak’ta 1900’lü yılların başında yapıldığı tahmin edilen konak, günümüze kadar ulaşmayı başarırken; Edirne Yerel Tarih Araştırmacısı ve Trakya Paşaeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti Kurucularından Kasım Yolageldili kitabının yazarı Cengiz Bulut, konağın onarılarak Yolageldili Müzesi yapılmasını önerdi.
“TRAKYA’NIN MİLLİ MÜCADELE KAHRAMANI”
Bulut, Kasım Yolageldili’nin, Trakya’nın milli mücadele kahramanı olduğunu belirterek; “Yolageldili ailesi, 1876 Osmanlı-Rus Savaşı döneminde, Bulgaristan’ın Romanya sınırına yakın olan Selvi kasabasından Edirne’ye göç ediyorlar. Havsa’mızın köyü olan Yolageldi köyünü kuruyorlar. Köklü ve geniş bir ailedir. Kasım Efendi, ortaokul mezunu; eğitim fazla alamamış ama kendini yetiştirmiş, vatansever bir insan. 1902-1905 yılları arasında Havsa Belediye Başkanlığı yapıyor. İttihat ve Terakki Partisi’ne üye olduktan sonra siyasete atılıyor. 1908 yılında Edirne Belediye Meclisi’nde görev alıyor. Bu görevlerinin yanında aynı zamanda tüccardır. Orduya et, buğday temin ediyor. Ordunun hayvanlarının yiyecek ihtiyacını karşılıyor. 1905’li yıllarda Hicaz Demir Yolları’na iyi bir bağış yaptığı için Abdülhamit tarafından kendisine berat ve madalya veriliyor” ifadelerini kullandı.
“KASIM EFENDİ’Yİ HER YERDE GÖRÜYORUZ”
Kasım Yolageldili’nin Cumhuriyet döneminde de çalışmalarına devam ettiğini söyleyen Bulut; “Kasım Efendi’yi her yerde görüyoruz. Kızılay, Çocuk Esirgeme Kurumu, Tarım Kooperatifleri, Edirne Konservecilik Şirketi ve derneklerde hep ön safta olan biri. Yunan işgal dönemlerinde de Talat Paşa’nın Almanya’dan dönerken onları toplayıp ‘Osmanlı topraklarımız işgale uğrayacak. Milli mücadele için bir dernek kurun’ dediğinde de Trakya Paşaeli Cemiyeti’nin kurucuları arasında yer aldı” dedi.
“KONAK EDİRNE BELEDİYESİ’NİN UHDESİNDE”
Bulut, Yolageldili Ailesi’nin Edirne’de 2 farklı konağı bulunduğunu belirterek; “Bir tanesi günümüzde Yusuf Hoca İlkokulu’nun yanında olan ve hala ayakta duran konaktır. Günümüzde sahibi Edirne Belediyesi’dir. Bir de ortada olmayan, 1946’lı yıllarda kamulaştırılarak Kervan Oteli yapılan, günümüzde de Özel Trakya Hastanesi olarak hizmet veren alanda Kasım Efendi’nin 16 odalı çok büyük bir konağı varmış. Bu konak o dönemde İsmet İnönü, Talat Paşa, Mehmet Şeref Aykut gibi önemli siyasetçilerin ve kahramanların gelip gittiği bir yermiş. Bugün yok ama Yolageldili Ailesi’nden günümüzde ayakta olan ve belediyenin uhdesinde olan konak, ailenin yaptıklarını geleceğe taşımak ve gelecek kuşaklara aktarmak için Yolageldili Müzesi gibi bir hale getirilmesi hem şehrimize değer katacak hem de Edirne’nin bu aileye vefasını göstermiş olacaktır. Aile bireyleri geçmiş dönem belediye başkanlarına bu konuda girişimlerde bulunmuşlardı. Daha sonra ben de bu tür girişimlerde bulundum ama kısmet olmadı. İnşallah bundan sonra şehrimize böyle güzel bir eser kazandırılır. Böylece hem vefa gösterilmiş hem de şehrimiz bir değer kazanmış olur” sözlerine yer verdi.
“MÜZE HALİNE GETİRİLMESİ İYİ OLACAKTIR”
Yolageldili konağının geleneksel Türk evi olduğunu söyleyen Bulut; “1902’li yıllarda yapıldığı tahmin ediliyor. İç duvarlardaki tuğlalarda 1902 yazısı var. Aynı yıl yapılmamış olabilir ama 1900’lü yıllarda inşa edildiği belli. Burada yaşayanlar Mehmet Yolageldili ve Hasan Yolageldili’dir. Bunlar Kasım Yolageldili’nin kardeşi ve ağabeyidir. Kasım Efendi de diğer konakta ama konak Yolageldili Ailesi’ne aittir. Günümüzde Yolageldili konağı olarak müze haline getirilmesi iyi olacaktır. Ailede bu konaktan çıkan eserler vardır. Ben de önceki dönem başkanımıza oradan çıkan birkaç tablo ve fotoğraflar vermiştim. Ailelerden değişik objeler temin edilerek güzel bir müze yapılabilir” diye konuştu.
UĞUR AKAGÜNDÜZ
