Romanların İstihdam Sorunları Edirne’de Masaya Yatırıldı
Roman Gençlik Derneği tarafından yürütülen ve Avrupa Birliği ile Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) destek verdiği “Roman Vatandaşların Nitelikli ve Güvenceli İşlere Katılımında Karşılaşılan Zorluklar – Edirne Örneği” adlı projenin kapanış programı Edirne’de gerçekleştirildi. Bir otelin salonunda düzenlenen toplantıda, Roman vatandaşların çalışma hayatında yaşadığı sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri ele alındı.
Toplantıya kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler, iş dünyası temsilcileri ve Roman topluluklarından çok sayıda katılımcı ilgi gösterdi.
“ROMANLARIN ÇALIŞMA HAYATINDAKİ SORUNLARI ELE ALDIK”
Dernek Başkanı Selçuk Karadeniz, “Türkiye genelinde Romanlara yönelik sosyal politika ve proje çalışmaları yürütüyoruz. Edirne’de de ‘insana yakışır iş’ tanımı üzerinden saha çalışması gerçekleştirdik. Bu programda Romanların çalışma hayatında karşılaştığı sorunları ve çözüm önerilerini ele aldık. Programa kamu kurumlarının temsilcileri, üniversitelerden akademisyenler, mahalle muhtarları, Romanların yoğun yaşadığı mahallelerin muhtarları, iş insanları, üniversite öğrencisi Roman gençler, işsiz Romanlar ve çalışan Romanlar katıldı. Amacımız Roman toplumunun tek tip, homojen bir yapı olmadığını göstermekti. Romanlar arasında yoksul olan da var, iş insanı olan da var, üniversite mezunu, memur ya da belediye çalışanı olan da var. Biz bu farklı katmanları bir araya getirmeye çalıştık” dedi.
“ROMANLAR ÇALIŞMIYOR YERLEŞMİŞ BİR ÖN YARGIDIR”
Romanların çalışmadığına yönelik bir algının olduğunu belirten Karadeniz, “Bu çalışmada temel hedefimiz bir politika önerisi geliştirmekti. Romanlar iş ararken ne gibi zorluklar yaşıyor, iş kurarken hangi engellerle karşılaşıyor, bunları ortaya koymak istedik. Bu nedenle sadece Romanlarla değil, işverenlerle ve kamu kurumu yöneticileriyle de görüştük. Gördüğümüz şu oldu: Kamu kurumları ve işverenler geçmişte yaşadıkları bazı olumsuz deneyimler nedeniyle Romanları işe alma konusunda çekingen davranıyor. Bu birkaç deneyim, maalesef tüm Roman toplumuna mal ediliyor. Ancak son dönemde ekonomik şartlar ağırlaştıkça herkes gibi Roman gençler de iş aramaya başladı ve işe girenlerin sayısı arttı. ‘Romanlar çalışmıyor’ algısı, gerçeği yansıtmayan, yerleşmiş bir önyargıdır. Romanların yüzde 80-85’i kendi düzenini kurmuş, çalışan ve ailesini geçindiren insanlardır. Çalışmayan kesim ise çok sınırlı ve genelleştirilemez” diye konuştu.
“ROMANLAR KENTİN AYRILMAZ BİR PARÇASI”
Romanların kentin ayrılmaz bir parçası olduğunu aktaran Karadeniz, “İnsana yakışır iş tanımına geldiğimizde ise Romanların seçeneklerinin çok kısıtlı olduğunu görüyoruz. Eğitimli Roman gençler ya da iş insanı olan Romanlar bu ayrımcılığı daha net hissediyor. Raporlarımızda da bu açıkça yer alıyor. Öte yandan geçimini sağlamak için her işi yapmak zorunda kalan Roman kadınlar var. Bazı kadınlar, yaşadıkları yoksulluk ve çaresizlik nedeniyle ciddi psikolojik travmalar yaşıyor. Ancak bu durum Roman toplumunun yüzde 10-15’ini geçmiyor. Edirne, birlikte yaşama kültürünün güçlü olduğu bir şehir. Romanlar bu kentin ayrılmaz bir parçası. Buna rağmen geçmişte yaşanan olumsuz örnekler nedeniyle kamu kurumları ve işverenler tüm Romanları aynı kefeye koyabiliyor. Tartışmalar da genellikle bu noktada kilitleniyor” ifadelerine yer verdi.
“DEVLET POLİTİKASIYLA ÇÖZÜLMESİ GEREKİYOR”
Sorunların devlet eliyle çözülmesi gerektiğinin altını çizen Karadeniz, “Toplantımızda sadece istihdam değil; sağlık, eğitim ve konut gibi başlıklar da ele alındı. Romanların sorunları tek bir alanda değil, bütüncül bir yaklaşımla çözülmeli. Ayakkabı almak, gıda yardımı yapmak gibi bireysel çözümler geçici kalıyor. Romanların katman katman biriken sorunlarının devlet politikası hâline getirilerek çözülmesi gerekiyor. Sivil toplum kuruluşlarının, iş insanlarının, belediyelerin ve valiliğin bir araya gelip bu süreci birlikte tasarlaması şart. Ancak ne yazık ki bugüne kadar bu bütüncül yaklaşımı yeterince göremedik” şeklinde konuştu.
“İNSAN ONURUNA YAKIŞIR İŞ ANLAYIŞININ GÜÇLENMESİNİ İSTİYORUZ”
Programda konuşan Dr. Ertuğrul Tanrıkulu, “Öncelikle şunu belirtmek isterim; Edirne Roman Gençlik Derneği olarak, İnsan Onuruna Yakışır İş ve İstihdam başlığıyla Avrupa Birliği ve Uluslararası Çalışma Örgütü destekli bir proje yürüttük. Ben de bu projenin genel koordinatörü olarak görev aldım. Bugün burada da bu çalışmanın kapanış toplantısını gerçekleştirdik. Projemiz kapsamında Roman istihdamı ve insan onuruna yakışır iş meselesini merkeze alarak, Roman toplumuyla derinlemesine saha çalışmaları yürüttük. Bu çalışmaların en önemli ayağını ise yaptığımız birebir görüşmeler oluşturdu. Roman iş arayanlarla, çalışanlarla ve işverenlerle doğrudan görüşmeler yaptık. Bu görüşmelerde özellikle Roman kimliğinden dolayı yaşanan dışlanmanın, iş bulma ve çalışma hayatı üzerindeki etkilerini sorguladık. Roman toplumunun istihdam sürecinde ne tür engellerle karşılaştığını somut verilerle ortaya koymaya çalıştık. Elde ettiğimiz bulgular doğrultusunda da bir sonuç raporu hazırlayarak kamuoyuyla paylaştık. Raporumuzda ayrıca, yoksulluğun toplumun tüm kesimlerinde yaygınlaştığı bir ülkede, Romanların bu yoksulluğu ne yazık ki daha derinden yaşadığına dikkat çektik. Roman toplumunun karşı karşıya kaldığı yapısal sorunları ve bu sorunların istihdamla olan ilişkisini açık bir şekilde ortaya koyduk. Bu çalışmanın, Roman istihdamı konusunda geliştirilecek politikalara katkı sunmasını ve insan onuruna yakışır iş anlayışının güçlenmesini temenni ediyoruz. Katılan ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.
MERT ERİŞKİN
