Edirne’de Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Medyalama Eğitimi
Uçan Süpürge Vakfı tarafından yürütülen ve Avrupa Delegasyonunun desteklediği Sanatla (Türkiye'de Sanat ve Kültür Yoluyla Değişime İlham Verme) Projesi kapsamında, Edirne’de Stylus Kitabevi Kafe’de 14-15 Nisan 2026 tarihlerinde toplumsal cinsiyete duyarlı medyalama eğitimi düzenlendi.
Vatandaşların katıldığı eğitimin ilk gününde gazeteci Evrim Kepenek, toplumsal cinsiyete duyarlı medyalama konusunda sunum yaparken; toplumsal cinsiyete duyarlı medya, toplumsal cinsiyete dair temel bilgiler, medyada eşit temsilin önemi ile önyargılar tartışıldı.
“FAİLLERİN GİZLENDİĞİ ÖRNEKLER VAR”
Türkiye medyasında failin gizlendiği örneklerin bulunduğuna dikkat çeken Kepenek; “Bunu en yakın Emine Bulut cinayetinde görüyoruz. Yaygın basın, bunu bir cinayet üzerinden ele alıyor ve ertesi gün unutuluyor. Neden ve sonuç meselesi ortaya dökülmüyor. Bu cinayetler aslında toplumsal sorun, bir sistem sorunu ve böyle bilgiler o haberlerde yer almaz. Ama cinayet yer alır. Çünkü videosu çok tıklanır. Failler hep gizleniyor. Özellikle ‘tarafından’ kelimesi çok kullanılıyor. Bu kelime aslında faili gizleyen bir kelime. Örneğin; ‘3 kadın öldürüldü’ yazılıyor. Peki bu kadınları kim öldürdü? Erkekleri gizli özneye dönüştürüyor” ifadelerini kullandı.
“ÖLDÜRÜLEN KADIN İLE ERKEĞİN FOTOĞRAFINI YAN YANA KULLANMAYIZ”
Kepenek, medyada yayımlanan haberlerde kadına yönelik şiddet veya cinayet haberlerinde faillerin romantize edilerek mağdur ve mağdur ailelerini suçlayan bir dilin de kullanıldığını örneklerle açıkladı. Kepenek, haberde fotoğraf kullanımına da dikkat çekerek; “Erkeğin ve öldürülen kadının fotoğraflarını yan yana kullanma da var. Örneğin; biz, öldürülen kadın ve erkeğin fotoğrafını asla yan yana kullanmayız. Hiçbir kadın, kendisini öldüren bir erkekle fotoğrafının yan yana kullanılmasını istemez” dedi.
“KİMSENİN FOTOĞRAFI SOSYAL MEDYADAN SORMADAN ALINAMAZ”
Türkiye’de meydana gelen kadın cinayetlerinde editörlerin sosyal medya üzerinden öldürülen kadının fotoğrafını alarak haberde kullandığını söyleyen Kepenek; “Bu yanlıştır. Kimsenin fotoğrafını sosyal medya sayfasından sormadan alamazsınız ki burada öldürülmüş bir kadın var. Etik olarak yanlıştır” sözlerine yer verdi.
“POTANSİYEL FAİLLER YOL VE YÖNTEM ÖĞRENEBİLİYOR”
Kepenek, medyadaki bazı haberlerde kadın cinayetlerinin canlandırıldığını belirterek; “Biz gazeteci olarak olanı anlatmalıyız. Olayı canlandırmak ne? İzleyen aileler, potansiyel failler var. Oradan yol ve yöntem öğrenebiliyorlar” dedi.
“HABERCİLİKTE MASUMİYET KARİNESİ VAR”
Kadın cinayeti haberlerinde failin isminin kısaltılmasının nedenini de açıklayan Kepenek; “Bu konuda 2 görüş var. Birinci görüş; ‘erkeklerin adını kısaltmayalım, fotoğraflarını da yayımlayalım’ diyor. Biz, hak odaklı habercilik yapıyoruz. Çünkü masumiyet karinesi dediğimiz bir mesele var. En yüksek mahkeme, ‘Evet, bunlar katildir’ diyene kadar. Habercilikte masumiyet karinesi diye bir gerçek var. Binde bir de olsa o erkek katil çıkmayabilir” ifadelerine yer verdi.
YARIN SONA ERECEK
Kepenek, ayrıca sunumunda gazeteciler ve toplumsal cinsiyeti bir araya getiren filmlerin yer aldığı bir listeyi de katılımcılarla paylaştı. Kepenek, eğitimde mesleğindeki deneyimlerini de paylaşırken; katılımcıların fikir ve deneyimlerini de dinledi. Toplumsal cinsiyete duyarlı medyalama eğitimi yarın gerçekleştirilecek sunum ile sona erecek.
UĞUR AKAGÜNDÜZ
