“Osmanlı’da İlk Gül Yağı Edirne’de Üretildi”
Edirne Inner Wheel Kulübü, Trakya Üniversitesi (TÜ) Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülşah Gedik’in katılımıyla “Edirne Gülü ve Gülün Şifası” konulu panel düzenlendi.
Edirne Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi salonunda düzenlenen panelde Doç. Dr. Gedik, Edirne gülünün tarihi ve kullanım alanlarıyla ilgili sunum yaptı.
Gedik, gülün dünyada 250 kadar türü ve 18-20 bin çeşidi olduğunu belirtirken, 100’ün üzerinde farklı kokulu gül olduğunu söyledi. Gül yağının dünyada parfüm, kozmetik ve ilaç sanayinin temel hammaddelerinden biri olduğunu ifade eden Gedik, Osmanlı döneminde Edirne’deki gül üretimi ile ilgili bilgi verdi.
Gedik, Dr. Rıfat Osman’ın ifadelerine dikkat çekerek; “Dr. Rıfat Osman Bey, Edirne’nin kuzeyinde Yeniimaret Mahallesi’nden başlayıp Bulgaristan’daki Kızanlık’a ve bugün Sinekli Ovası denilen ve İstasyon’dan başlayarak güneydeki Kartal Tepe sırtlarına kadar uzayan geniş arazide büyük gül bahçeleri olduğunu söylemektedir” dedi.
Edirne gülüne verilen isimleri de açıklayan Gedik; “Edirne gülü, aynı zamanda gül esansı elde edildiğinden Yağ Gülü, damıtılma ile gül yağı elde edildiğinden Damla Gülü gibi isimlendirildiği gibi Sakız Gülü, Pembe Gül, İyi Gül gibi isimler de verilmektedir. Halk arasında genellikle Sakız Gülü olarak bilinir. Bilimsel adı Rosa Damascena Miller Trigintipetala’dır. Mayıs ayında açar. Bol çiçekli, çiçekleri katmerli ve güzel kokuludur” sözlerine yer verdi.
Gedik, 17’nci yüzyılda Osmanlı’daki ilk gül yağı üretiminin Edirne’de başladığını açıklarken; “Buradan Bulgaristan’a geçmiştir. Bugün Bulgaristan’ın önemli bir gül yetiştirme merkezi olan Kızanlık ve Eski Zağra ilçeleri, Osmanlı döneminde Edirne eyaletine bağlı kazalar olduğundan, Kızanlık ve Eski Zağra kazalarında gül mahsulünün çok yetiştirilmesi nedeniyle gülyağı ve gülsuyu imal edilip, Avrupa’ya gönderildiğinin 1872 yılı Edirne Vilayet Salnamesi’nden öğrenmekteyiz” dedi.
Gedik, Balkan Savaşı sonunda Edirne’nin Bulgarlar tarafından işgal edilmesi, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında bakımsız kalan Edirne gül bahçelerinin yıkıma uğrayarak yok olduklarını da ifade etti. Gedik, sunumunda Trakya Üniversitesi’nin ve kendisinin Edirne gülü ile ilgili çalışmalarını da anlattı.
UĞUR AKAGÜNDÜZ
