Küçükbaş Hayvanlarda Stres Verimi Düşürüyor
Tekirdağ Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katkılarıyla Malkara ilçesinde yetiştiricilere yönelik "Küçükbaş Hayvancılık" paneli düzenlendi.
Panelde karlı ve sürdürülebilir koyunculuk hakkında bilgi veren Önenç, stresin insanlar gibi hayvanlar üzerinde de olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.
Karlı üretim için yetiştiricilerin doğru bilinen yanlışlardan kaçınması gerektiğini ifade eden Önenç, "Stres hepimizin belası. İnsanların da hayvanların da belası." dedi.
Yetiştiricilerin hayvan bakımından üretime kadar zorlu bir süreci yönettiğini dile getiren Önenç, temel amacın üretim sonunda kar elde etmek olduğunu vurguladı.
Stresin birçok işletmede döl verimini düşürdüğüne dikkati çeken Önenç, yetiştiricilere hayvanlarını stresten uzak tutmaları tavsiyesinde bulundu.
Koç katım dönemine değinen Önenç, şunları kaydetti:
"Bazı işletmelerde 100 hayvana uygulama yapılıyor ancak 55'inin gebe kaldığı görülüyor. Yani yaklaşık yüzde 50'si boş kalıyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri stres. Aşırı sıcak ve soğuk hava koşulları, yetersiz yemlikler, yemlik önünde rekabet, hayvanların sık sık padok değiştirmesi ve en önemlisi sert davranan, elinde sopa olan işçiler stresin başlıca nedenleri arasında yer alıyor."
Yetiştiricilere hayvanlara karşı sopa kullanılmaması uyarısında bulunan Önenç, insan kaynaklı stresin koçlarda sperm miktarı ve kalitesini düşürdüğünü, dişi hayvanlarda ise döl verimini olumsuz etkilediğini anlattı.
Strese maruz kalan hayvanlarda doğan yavruların zayıf olduğunu ve gelişimlerinin olumsuz etkilendiğini ifade eden Önenç, "Koç katımı sonrası hayvanların yıprandığı görülür. Dişi hayvanlarda yumurta kalitesi düşer, döllenme gücü azalır. Doğan yavrular zayıf olur, ağız sütünü alırken bile zorlanır." dedi.
Önenç, bir işletmede sopa kullanan işçiler nedeniyle gebelik oranının yüzde 55, kuzulama oranının ise 0,98 olduğunu, sopa kullanımının kaldırılmasının ardından gebelik oranının yüzde 83'e, kuzulama oranının ise 1,4'e yükseldiğini kaydetti.
Panelde ayrıca Prof. Dr. Aynur Konyalı, veteriner hekim Erol Aslan ve Prime Yem Yönetim Kurulu Başkanı zooteknist Emrullah Öztürk de konuşma yaptı.
Konuşmaların ardından yetiştiricilerin soruları yanıtlandı.
