Tedirgin Eden Eğik Duvar Eski Cemiyet Binası Mıydı?
Edirne’nin Talatpaşa Mahallesi’nin Abdullah Hamam Sokak’ta, yıllarca bakımsızlık ve zarar görmesi nedeniyle tek duvarı kalan bir yapı.
Günümüze ulaşan duvarının da eğilmesi dikkat çekerken; “yıkıldı, yıkılacak” haliyle sokaktan geçenleri tedirgin eden görüntüler sergilemeye devam ediyor. Sokaktaki bazı vatandaşlar ise eğilmiş görüntüsüne rağmen duvarın yanına araçlarını park etmeye devam ediyor.
Yıkılması halinde çevresinde bulunan araçlara zarar verebilecek yapının ise eski görüntüsü merak uyandırıyor. Bazı vatandaşlar, yapının taştan eski bir ev olduğunu iddia ederken; yapının Edirne’deki Yahudilerin dernek binası olduğuna dair iddialar da dikkat çekiyor.
YAZAR GABAY’IN DİKKAT ÇEKEN İFADELERİ
Şalom Gazetesi Yazarı Mois Gabay’ın, “Kaybolan Tarihimiz Edirne Yahudileri - 5” başlıklı yazısında, yapının bulunduğu yer ile ilgili bazı ifadeler ortaya çıktı. Gabay, yazısında Edirne’de Yahudiler tarafından kurulan derneklere yer verirken; “Kurulmuş olan dernekler arasında şu anda halen binasının bir bölümünün ayakta olduğu Muavenet-i Hayriye Cemiyeti de bulunmaktaydı. 1940 yılında Edirneli Yahudi tüccar ve gençlerinden kurulan bu dernek hem bir gençlik merkezi hem de diğer dernekler gibi fakirlere yardım toplamak amacını taşımaktaydı. Binası İstanbul Caddesi’nde Has Fırın’ın arkasında bulunan bu dernek aynı zamanda fakir Musevi kızları için “drahoma” toplamak gibi bir görevi de üstlenmişti” bilgilerini veriyor.
BALİ’NİN ESERİNDE CEMİYET İLE İLGİLİ BİLGİLER VAR
Rifat Bali’nin “Edirne Yahudileri” adlı eserinde de Muavenet-i Hayriye Cemiyeti ile ilgili bazı bilgilere yer verirken; “1940 yılında başkanı aynı zamanda Edirne Yahudi Cemaati Başkanı Behor Pilosof olan Muâvenet-i Hayriye Сеmiyeti de mevcuttu. Bu cemiyet yaklaşık 100 üyeden müteşekkil olup üyeleri Edirne'nin Yahudi tüccarları ve gençleri idi. Cemiyet Edirne Yahudi cemaatinin merkezi de sayılabilirdi” ifadelerini kullanıyor.
TARİHİN TOZLU SAYFALARINDAKİ YERİNİ ALACAK
Günümüzde içe doğru eğilmiş bir duvarı kalan yapının çeşitli kaynaklarda eski işlevine dair bilgiler paylaşılsa da eski fotoğrafları henüz bulunabilmiş değil. Tedirgin eden görüntüsüyle yapı, kalan son duvarının da yıkılmasıyla tarihin tozlu sayfalarındaki yerini alacak.
UĞUR AKAGÜNDÜZ
