Şallı: “26 Mart Eskisi Gibi Anılmıyor”
Edirne Belediyesi Müze Müdürlüğü, 26 Mart Balkan Savaşı’nı konu alan bir konferans düzenlendi. Trakya Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Doç. Dr. Hakan Şallı’nın konuşmacı olarak katıldığı konferans, Edirne Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Konuşmasında 1914 yılından bugüne 26 Mart anmalarını değerlendiren Doç. Dr. Şallı, artık ilk işgalin gerçekleştiği Ayvaz Baba Tabyası’na yürüyüşün yapılmadığını belirtti. Günümüzde daha kısa yürüyüşlerin yapıldığını söyleyen Şallı; “Edirne 1913 tarihinde Bulgar işgaline girdikten sonra bunun üzerinden bir yıl geçmesinin ardından bu gibi bir hatırlama sahnesine dönüşüyor. Bu dönemde Edirne'de bulunan öğrenciler, sabahın erken saatlerinde Sarayiçi yerleşkesine giderler ve burada hem o esaret günlerini anarlar hem de olay daha çok sıcak olduğu için aslına bakılırsa intikam yeminleri ederler, Bulgarlardan alınacak intikama dair yemin ederler. Sarayiçi’nde bulunan ekip ikiye ayrılır ve bir kısmı Edirne'nin 6 kilometre ötesindeki Edirne'nin ilk düştüğü tabya olan Ayvaz Baba Tabyası'na yürüyerek şehitleri yad ederler. Ancak 1915 yılından itibaren biz bu kara günün hızlı bir şekilde unutulduğunu görüyoruz. Bunun arka planında dönemin siyasi konjonktür yer almaktadır. Birinci Dünya Savaşı başlamıştır ve Osmanlı Devleti ile Bulgaristan bir ittifaktadır. Artık intikam alınacak bir Bulgaristan yoktur karşımızda ve müttefik komşu bir Bulgaristan vardır. Bu tarihlerde Edirne'de bir yerel basın faaliyeti de yoktur. 26 Mart'ın nasıl anıldığını, nasıl hatırlandığını, nerede hangi pratiklerle gündeme geldiğini göremiyoruz. 1919 yılına kadar Trakya Paşaeli Gazetesi'nde 1914 yılındaki etkinliklerin, anma törenlerinin yine aynı şekilde saray içinde aynı ritüellerle gerçekleştirdiğini görürüz” dedi
“CUMHURİYET DÖNEMİNDE ANMA PRATİKLERİ DEĞİŞMEYE BAŞLADI”
Cumhuriyet dönemine gelindiğinde ise anma pratiklerinin içeriğinin yavaş yavaş değişmeye başladığını belirten Şallı; “Cumhuriyet kurulmuştur, Ulu Önder Atatürk Cumhurbaşkanı olmuştur. Artık 26 Mart'a hatırlanırken Mustafa Kemal Atatürk de 26 Mart'ın bir parçası haline gelir. 1950’li yıllara geldiğimiz zaman 26 Mart çok güçlü bir şekilde hala hatırlanmaya devam eder. Çünkü bu tarihlerde Bulgaristan'dan Türkiye'ye çok büyük bir göç vardır, çok büyük bir acı vardır. Ancak 1960’lı yıllardan itibaren 26 Mart'ın yavaş yavaş anma pratiklerinin söndüğünü, grileşmeye başladığına şahit oluruz. Artık 26 Mart anma törenlerinde birinci ağızdan bir anlatım, bir esaret hayatı duymayız. Dolayısıyla bu duygunun yavaş yavaş sönümlenmesine neden olur. 2000’li yıllara geldiğimizde ise artık 26 Mart'ın çok daha farklı şekilde hatırlandığını 1914 yılında yapılan Ayvaz Baba Tabyası’na yürüyüşün artık yapılmadığını, bu yürüyüş mesafelerinin çok daha kısaldığını görmekteyiz” diye konuştu.
ŞENER ŞENTÜRK
