Üstün’den Destekleme Tepkisi: “Çiftçinin Kaybı Ne Kadar?”
Edirne İl Genel Meclisi’nin bugün düzenlenen toplantısında, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Grup Başkanvekili ve Uzunköprü İl Genel Meclisi Üyesi Mustafa Üstün, gündem dışı konuşma yaptı.
Üstün, konuşmasında çiftçilere verilen desteklerin yıllar içindeki oranlarına dikkat çekerek, tepki gösterdi.
“2024 YILINDA AÇIKLANAN 2025 YILI TARIM DESTEKLERİ 2026’DA ASKIYA ÇIKTI”
Üstün, dün itibariyle tarımsal desteklemelerin listelerinin askıya çıktığını söyleyerek; “Maalesef 2024 yılında açıklanan 2025 yılı tarımsal destekleri, 2026 yılı şubat ayı itibariyle askıya çıktı. Yıllara baktığınız kafa karışıklığı yaratıyor. Bu yıl yeni bir düzenleme var. Temel destek ve planlı destek olarak çift liste askıya çıktı. Temel destek olarak 317 TL, planlı destek olarak 317 TL olmak üzere toplam 634 TL destekleme listeleri askılara çıkıp muhtarlıklarda yayımlanmaya başladı” dedi.
“YÜZDE 45’İN ÜZERİNDE KAYIP VAR”
Çiftçilerin, 2025 yılı ürün portföyünü bitirdiğini belirten Üstün; “2026 yılındayız. 2024 yılında, 2025 yılının ürünlerini periyodik olarak baktığımızda; ilk buğday ile başlıyoruz. Buğdayı ekim ile kasım ayları arasında ekiyoruz. 2024 yılında açıklanan destekleme modellerine baktığımızda; 317 TL açıklanan 2 tane destekleme modeli, toplam 634 TL. Biz, 2024 yılının kasım ayında buğday ekerken gidip mazot alsaydık, o gün itibariyle 14,5 litre mazot alıyorduk. Aynı şekilde çiftçinin en çok kullandığı 20-20 gübreden 51 kilo alıyorduk. Para elimize hâlâ geçmedi. Bugün bu para elimize geçse aynı parayla 10,8 litre mazot, 27 kilo gübre alabiliyoruz. Çiftçinin kaybı ne kadar? Şu anda yüzde 45’în üzerinde kayıp var” ifadelerini kullandı.
“ŞU ANDA ELİMİZE GEÇECEK 634 TL”
Üstün, 2024 yılında çiftçinin aldığı desteklere dikkat çekerek; “2024 yılı içinde çiftçi sadece buğdaya 1,75 TL destekleme aldı. Trakya ortalamasına baktığımızda; 500 kilogram buğdaydan 875 TL elimize geçti. Üzerine mazot-gübre desteği dediğimiz 230 TL’yi de eklediğimizde 2024 yılında destekleme olarak bin 105 TL elimize geçti. Şu anda elimize geçecek olan para 634 TL’dir. ‘Desteklemeler yüzde 200-300 arttı’ gibi söylemler var. Peki arttı mı? Siyasi iktidar, tarımsal desteklerin üretimi artırmak için verildiğini söylüyor. Enflasyon bazına baktığımızda aradaki farkları görebiliyor musunuz? 15 ay içerisinde rakamların nerelerden nerelere geldiğini görebiliyor musunuz? Türkiye İstatistik Kurumu açıklama yaptı; tarım sektörü 2025 yılında yüzde 12,5 küçüldü. Tarım sektörü küçülürken, destekleme modelleriyle tarımı desteklememiz gerekirken üretime köstek olunuyor” sözlerine yer verdi.
“BU PARALAR İKİYE Mİ BÖLÜNECEK?”
Çift liste uygulamasının da bu yıl ilk defa uygulandığını söyleyen Üstün; “Temel destek listesi ayrı, planlı destek listesi ayrıdır. Çiftçi çok zor durumda ve 15 gün sonra sahaya çıkacak. Üre gübre zamanı geldi. Para elimize geçmediğinden dolayı çiftçinin sıkıntısı günden güne büyüyor. Şunu teyit de edemedik; bu paralar ikiye bölünecek mi yoksa bir defada mı verilecek? İki askı listesi çıkması nedeniyle herkesin kafasında soru işareti oluşmaya başladı” dedi.
“ÇİFTÇİ KENDİLİĞİNDEN ÜRETİMDEN DÜŞMEYE BAŞLADI”
Üstün, çiftçilerin Ziraat Bankası’ndan kullandıkları süspansiyonlu kredilerin de Bağ-Kur ve SSK borçları yüzünden çiftçilere verilmediğini belirterek; “Ziraat Bankası, çiftçinin kullandığı süspansiyonlu kredilerde limit artışına gitmedi. Bunun için çiftçi kendiliğinden üretimden düşmeye başladı. Geldiğimiz noktada tarım ekonomisi daha da çıkmaza giriyor. Desteklemelerle ilgili özellikle şunu istiyoruz; bu ülkede destekleme modelleri açıklanırken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nda hiç mi müsteşar yok ki bu konularda bilgi versin? Yaklaşık bir buçuk yıl geriden geliyoruz. Desteklemeleri ne zaman alacağımızı da bilmiyoruz. Ondan sonraki süreci de bilmiyoruz. 2026 yılının da buğdaylarını ektik ama 2025 yılının desteklemelerini alamıyoruz. Bu yanlışlardan bir an önce dönülmesini talep etmekteyiz” diye konuştu.
UĞUR AKAGÜNDÜZ
