Edirne'de Korku Yazarından Cin Söyleşisi
Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf'da (TAKSAV) “Anadolu’da Cin Motifi ve Anlatı Örnekleri” söyleşisi gerçekleştirildi.
Tarihçi ve korku edebiyatı yazarı Mehmet Berk Yaltırık’ın konuşmacı olarak katıldığı “Anadolu’da Cin Motifi ve Anlatı Örnekleri” başlıklı söyleşi, Edirne’de TAKSAV Salonu’nda gerçekleştirildi.
Etkinlikte Anadolu folklorunda, halk anlatılarında ve sözlü kültürde önemli bir yere sahip olan “cin” inancı ve buna bağlı anlatı gelenekleri ele alındı. Yaltırık, cinlerin günümüzde öğrenci evlerinden definecilerin toplandığı kahvehanelere, korku filmlerinden halk arasındaki söylencelere kadar pek çok alanda ortak bir motif olarak varlığını sürdürdüğünü ifade etti.
Cinlerin halk arasında “üç harfliler”, “iyi saatte olsunlar”, “sahip”, “pir” ya da “ters ayaklılar” gibi farklı adlarla anıldığını belirten Yaltırık, bu anlatıların özellikle öğrenci yurtları, kışlalar ve define olduğuna inanılan mekânlarda yoğunlaştığına dikkat çekti. Ahşap evlerin azalmasıyla birlikte “perili ev” anlatılarının da giderek azaldığını söyleyen Yaltırık, buna karşın define, büyü ya da tekinsizlik temalı ev hikayelerini hâlâ anlatılmaya devam ettiğini vurguladı.
Söyleşide ayrıca cin inancının kökenlerine de değinildi. Yaltırık, “cin” kelimesinin Arapça kökenli olduğunu, İslam inancında görünmeyen, irade sahibi varlıklar olarak tanımlandığını, Orta Asya Türk kültüründe ise bu varlıkların “iye”, “sahip” ve “yel” gibi kavramlarla karşılık bulduğunu anlattı. İslamiyet sonrası dönemde cin kavramının, Türk halk inançlarındaki eski ruh ve varlık tasavvurlarıyla iç içe geçtiğini belirtti.
MEHMET EFECAN HIDIROĞLU