"Modern Kent, İnsanıyla Birlikte İnşa Edilir"
Edirne'de Yerel Tarih Grubu'nun bugün Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlediği konferansta, Prof. Dr. Mahmut Güler, tarihsel süreçte toplumcu belediyeciliğin gelişimini ele alarak, modern kent, yurttaşlık bilinci ve sosyal devlet anlayışının yerel yönetimler üzerinden nasıl inşa edildiğini anlattı.
“Tarihsel bağlamda toplumcu belediyecilik: Yeni toplumcu belediyecilik inşa etmek mümkün mü?” başlıklı konferansta konuşan Prof. Dr. Mahmut Güler, Cumhuriyet’in kuruluş yıllarından günümüze uzanan süreçte belediyelerin toplumsal dönüşümdeki rolünü değerlendirdi.
Toplumcu belediyeciliğin, modern toplumun yaratılmasında kamusal hizmetlerin eşit ve kapsayıcı biçimde sunulması anlamına geldiğini ifade eden Güler, devlet–tebaa ilişkisinden devlet–vatandaş ilişkisine geçişin yerel yönetimler eliyle güçlendiğini söyledi. Güler, modern yurttaşın haklarını bilen, sorumluluklarının farkında olan ve bunları talep eden birey olması gerektiğine dikkat çekti.
1929 Dünya Ekonomik Krizi’nin ardından halkın yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik mekanizmaların geliştirildiğini belirten Güler, bu sürecin yasal zemininin 1930 tarihli Belediye Kanunu ve Köy Kanunu gibi düzenlemelerle oluşturulduğunu ifade etti. Bu yasaların, devletçilik ve halkçılık politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıktığını dile getirdi.
Modern kent anlayışının yalnızca imar planları ve fiziksel düzenlemelerle sınırlı olmadığını vurgulayan Güler, “Kent; sağlığıyla, altyapısıyla, sosyal yaşamıyla ve insanıyla birlikte modernleşir” dedi. Özellikle salgın hastalıklar, ısınma ve temel hizmet eksikliklerinin belediyeler eliyle giderilmeye çalışıldığını belirtti.
Belediyelere çok geniş hizmet sorumlulukları yüklendiğini ancak ekonomik kaynakların her zaman yeterli olmadığını söyleyen Güler, buna rağmen 1930’lu ve 1940’lı yıllarda köprüler, yollar, parklar, bahçeler, mezbahalar ve elektrik altyapısı gibi hizmetlerin önemli kazanımlar olduğunu ifade etti.
Güler, Batı’da 1945 sonrası şekillenen sosyal devlet anlayışının Türkiye’de pragmatik zorunluluklarla 1930’lu yıllardan itibaren uygulanmaya başlandığını, toplumcu belediyeciliğin de bu anlayışın temel taşlarından biri olduğunu vurguladı.
MEHMET EFECAN HIDIROĞLU
