“Alzheimer Kaçınılmaz Son Değil”
Edirne Belediyesi ve Türkiye Alzheimer Derneği Marmara Şubesi işbirliğiyle Beyin Sağlığı ve Alzheimer’dan Korunma konulu panel düzenlendi.
Sağlıklı yaşlanmanın mümkün olduğunun anlatıldığı panelde konuşan Türkiye Alzheimer Derneği Marmara Şube Başkanı Prof. Dr. Aslı Demirtaş Tatlıdede Alzheimer’in kaçınılmaz bir son olmadığını söyledi. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan panelde konuşan Prof. Tatlıdede, yaşlanırken herkesin vücudunda değişiklikler olduğu gibi beyinde de yaşlandıkça bazı değişiklikler olduğunu belirtti. Tatlıdede; “Özellikle beynimizin kabuk kısmı küçülüyor. Hepimiz aslında yaşlanmayı 65 yaş üstü olarak düşünüyoruz ama 40 yaşından sonra beyinde yaşlanma süreci başlıyor ve her 10 yıldan sonra beyinde bir hacim kaybediyoruz. Beyindeki kayıp da her tarafta aynı olmuyor. İnsanda bilinçsel fonksiyonlar 30’lu yaşlarda zirve yapıyor. Biz en doruk noktamıza 30’larda ulaşıyor ve sonra giderek azalmaya başlıyor ama hepimizin beyni aynı yaşlanmıyor. Bazı kişilerin beyni de şık yaşlanıyor. Herkesin yaşlanma eğrisi farklı. Süper yaşlı dediğimiz bir grup var. Bunlar 80’li yaşlara gelse de beyinleri 50 yaşında gibi aktif ve bu grup iyi yaşlanıyor. Neler yapılması konusunda bu grup üzerinde çalışmalar yapıyoruz. Bu hastaları 5 yıl takip ettiğimiz zaman gün içinde aktif olduklarını, daha iyi uyuduklarını, metabolik olarak diyabetik tansiyonunun daha az olduğunu görüyoruz. İlginç bir şekilde bu insanların müzik geçmişinin olduğunu görüyoruz. Ya bir enstrüman çalıyorlar ya da çok iyi bir müzik dinleyicisiler. Günlük yaşam aktivitelerinde çok bağımsızlar ve seyahat ediyorlar. Kendini genç hissedenlerin beynine baktıklarında hacminin daha iyi olduğunu da görmüşler” dedi.
“NORMAL YAŞLANMA BİR ANDA ANORMAL YAŞLANMAYA DÖNMÜYOR”
Normal yaşlanmanın bir anda anormal yaşlanmaya dönüşmediğini ifade eden Tatlıdede; “Bir ara geçiş var. Biz bir günde unutkan ya da demans olmuyoruz. Yaş ilerledikçe yeni bir şey öğrenmek daha uzun sürüyor. Çoklu görev yaşla beraber zorlanır. Konuşmanın ortasında durarak, ne anlattığımızı unuttuğumuzda, kelime bulma güçlüklerimizin çok aşikar olduğu ve konuşma kalitemizi bozduğu zaman, bir listeyi, yol tarifini izlemekte zorlandığımızda, kötü kararlar verdiğimizde, hijyen ve özbakımımıza özen göstermez olduğumuzda, işten, sosyal aktivitelerden geri çekildiğimizde tehlike çanları çalıyor diyebiliriz. Alzheimer’in en büyük risk faktörü yaş. Artık daha uzun yaşıyoruz ve her 5 yılda bir risk faktörümüz artıyor. Mutlaka yaşlanan herkes Alzheimer olur diye bir durum yok. Alzheimer kaçınılmaz bir son değil. Alzheimer olmadan da iyi yaşlanılabilir. Eskiden bunu çok iyi bilmiyorduk ama artık iyi yaşlanabilmenin bir formülü var. 2022’deki bir çalışmada Alzheimer riskini 4-5 faktörü modifiye ederek yüzde 60 oranında azaltıldığını söylüyor. Sağlıklı beslenme, haftada 150 dakika fiziksel aktivite, alkolü az ya da orta kullanmak, sigara içmemek. Bunun dışında da eğitim önemli. 2024 yılındaki bir çalışmada da sadece işitmenin iyileştirilmesi ile yüzde 7 oranında risk faktörünü azaltabiliyoruz. Bunun yanında depresyon, izole yaşamamak, spor, sağlıklı beslenme de çok önemli. Eğitimin oranı da yüzde 5 oranında azaltıyor. Beyne sürekli bir öğrenme emri verdiğimizde öteliyor” ifadelerini kullandı.
ÇERKEZ: “YAŞ ALMIŞ VATANDAŞLARIMIZIN YANINDAYIZ”
Panele katılan Edirne Belediye Başkan Yardımcısı Savaş Çerkez ise Edirne Belediyesi olarak sosyal belediyecilik anlayışıyla yaş almış vatandaşların ve ailelerinin yanında olmaya büyük önem verdiklerini belirterek; “Bu kapsamda Alzheimer hastalarımızın güvenliğini sağlamak amacıyla GPS’li takip cihazı desteği sağlıyor, kaybolma riskine karşı ailelerimize destek oluyoruz. Bunun yanında ihtiyaç duyan vatandaşlarımızın yaşamlarını kolaylaştırmak, ailelerin yükünü hafifletmek amacıyla evde bakım desteği veriyoruz. Biliyoruz ki güçlü bir kent, çocuklarına, gençlerine, kadınlarına, yaş almış bireylerine verdiği değerle ölçülür. Biz de Edirne’de hiç kimsenin kendini yalnız hissetmediği dayanışma kültürünü büyütmeye devam ediyoruz” diye konuştu.
ŞENER ŞENTÜRK
