Edirne’de 17 Haziran 1921 yılında doğan ve sanat tarihinde “Türk Da Vinci” lakabıyla anılan İlhan Koman, 30 Aralık 1986 yılında İsveç’in başkenti Stockholm’de vefat etti.
Koman çocukluğunu, Edirne’nin Kaleiçi semtinde bugün Kültür ve Turizm Bakanlığı Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü olarak kullanılan İlhan Koman Evi’nde geçirdi. Kaleiçi semtinin tarihi yapısına değer katan bina, Koman’ın ilk hatıralarına ev sahipliği yaparken; günümüzde hem müdürlük tarafından kullanılıyor hem de iç bölümünde restorasyonu devam ediyor.

Koman’ın hayatında yer edinen bir diğer yapı ise Edirne Lisesi. Lisede okuduğu yıllarda sınıfının en iyi resim çizenlerinden biri olsa da hayalindeki mesleğin gemi inşa mühendisliği olduğu iddia edilir. Edirne Lisesi’nin bugün bulunduğu Eski İstanbul Caddesi üzerinde İlhan Koman Konağı da yer alıyor. Konak, restorasyonunun ardından İl Özel İdaresi tarafından butik otel olarak işlevselleştirildi.

Edirne Lisesi’nden mezun olduktan sonra İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nin Resim Bölümü’ne seçilse de Koman, bir yıl sonra öğrenimine heykel bölümünde devam eder ve mezun olmasının ardından burada görev de yapar. Sanatını bilimle birleştiren Koman’ın bugün Edirne’de Belediye tarafından yaptırılan bir anıtı da bulunuyor. Eski Cami ile Antik Kafe arasında yer alan anıtın üzerinde “Sanat Bence Bilinmeyene Çıkılan Serüvendir” yazısı yer alırken; anıtın son hali ise bakımsızlığıyla dikkat çekiyor.

Koman’ın adını Edirne’de yaşatan bir diğer mekan ise Trakya Üniversitesi’nin Karaağaç Yerleşkesi’nde yer alan İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi. Müzede Koman’a ait 9 eser bulunurken; çeşitli sanatçıların eserleri de sergileniyor.

Fransa’da aldığı eğitimler ve İsveç’te ürettiği eserlerle dünyada önemli bir heykeltıraş olarak kabul edilen Koman’ın günümüzde en önemli eserlerinden biri ise Akdeniz Heykeli. Akdeniz Heykeli, bugün İstanbul’da, İstiklal Caddesi’nde bulunan Yapı Kredi Kültür Sanat binasının üçüncü katında sergilenmeye devam ediyor. 1952 yılında Anıtkabir Heykel Yarışması’nı da kazanan Koman’ın, Anıtkabir’de Sakarya Meydan Muharebesi’ni anlatan rölyefi bulunuyor.

1959 yılında İsveç’e yerleşen Koman, “Huda” adını verdiği gemiyi ev ve atölye olarak kullanırken, 39 yıl önce bugün vefat etti. 65 yaşında hayata veda eden Koman, vasiyeti üzerine yakılarak külleri Baltık Denizi’ne dökülse de eserlerinin bir bölümünün bulunduğu müzesi, evi, konağı ve anıtı ile Edirne’ye değer katmaya devam ediyor. Edirne’de bugün kente önemli bir değer katan “Türk Da Vinci” İlhan Koman için herhangi bir anma töreninin düzenlenmemesi dikkat çekiyor.

UĞUR AKAGÜNDÜZ
Kaynak: UĞUR AKAGÜNDÜZ