Trak Geleneği Komşuda Hala Yaşıyor

‎Milattan Önce 4 bin yıl ile Milattan Sonra birinci yüzyıl arasında Trakya ve Balkanların bir kısmında yaşamış Traklardan günümüze kadar süregelmiş olduğuna inanılan Kuker geleneği, bugün komşu ülke Bulgaristan’da yaşatılıyor.

Çeşitli hayvan postlarıyla boynuzlarının yer aldığı kostümleri giyen ve Kuker olarak adlandırılan kişilerin katıldığı ritüellerle yaşatılan gelenek, özellikle Bulgaristan’ın Yambol, İvaylovgrad ve Stara Zagora kentinde kış mevsiminin sonu ile bahar mevsiminin başlangıcında gösteriye dönüşüyor.

‎ÖZEL KOSTÜMLERİ VAR

‎Daha çok gençlerin Kuker kıyafeti giydiği gösterilerde yaş sınırlaması yok ancak katılanların bekar olması şartı var. Bir ilkokul öğrencisinin yanı sıra belli bir yaşın üstündeki bir kişi de uygun kıyafet giyip gösterilere katılabiliyor. Folklor grubu olarak oluşturulmuş grupların dışında gösterilere katılmak isteyenler için elverişli bir Kuker kostümü ve aksesuarı taşımak yeterli. Kostümün yanı sıra vücuda çan asmak ve ahşaptan yapılmış olsa bile bir savaşçı kılıcı kuşanmak veya elde taşımak da önemli.

‎AMAÇ KÖTÜ RUHLARI KOVMAK

‎Kukerler, giydikleri çeşitli hayvanlara ait postlarla görüntü olarak kötü ruhları kovarken sesleri çıktığı kadar bağırarak ve yine vücutlarında astıkları çanları sallayarak ya da oldukları yerde zıplayarak çıkardıkları seslerle de kötü ruhlara korku salmayı hedefliyor.

KAPI KAPI GEZİYORLAR

‎Kukerler gösteri yapılacak kentte toplandıktan sonra kostümlerini giyip çan ve kılıçlarını kuşandıktan sonra o şehirde bütün sokakları geziyor. Mümkün olan her evin kapısına uğrayan Kukerler evin sahibine kötü ruhların uğramaması ve o yıl yapacakları tarımda bereket ve hane halkına sağlık diliyor. Ev sahipleri de Kukerlerin lideri durumundaki kişiye bahşiş olarak para veriyor, çeşitli ikramlarda bulunuyor.

‎EN BÜYÜK FESTİVAL YAMBOL VE PERNİK’TE

‎Bulgaristan’ın Yambol, Pernik, Stara Zagora, İvaylovgrad gibi şehirlerinde yapılan Kuker ritüeli çoğu zaman ülkenin çeşitli şehirlerinden ve komşu ülkelerden turist çekiyor. Kuker şenliklerinin en ünlüleri Yambol ve Pernik kentlerinde düzenleniyor. Bu iki kentteki şenliklere çok sayıda yerli ve yabancı turist katılıyor.

‎TÜRKİYE’DE ÖRNEKLERİ VAR

‎Ürkütücü kostümlerle kötü ruhları kovma geleneği Trakya’daki bazı yerleşim yerlerinde de var. Ancak bu ritüele Bulgaristan’dakinin aksine “bocuk gecesi” adı veriliyor. “Bocuk Gecesi” ritüelini düzenleyenlerin karşı çıkmasına rağmen bu ritüel için son yıllarda magazinleştirildiği hatta “cadılar bayramı” adını almaya başladığı yönünde eleştiriler var. “Bocuk gecesi” olarak adlandırılan ritüelin Balkanlardan göçmen olarak gelenlerin beraberlerinde getirdikleri bir Trak geleneği olduğuna inanılıyor.

‎MURAT SAVAŞ